Πώς φτιάχνουμε λιαστές ντομάτες

Ορισμένες τροφές, που τις θεωρούμε απόλυτα γκουρμέ σήμερα, συχνά ακριβές, είναι τροφές που έφτιαχναν οι παλιοί, όταν δεν είχαν τρόπο άλλο συντήρησης (παστά ψάρια και κρέατα, λιαστές ντομάτες κλπ). Τα τελευταία χρόνια, η λιαστή ντομάτα έχει γίνει μόδα σε πολλά πιάτα, τόσο για τη νοστιμιά της, αλλά και για την πάρα πολύ μεγάλη περιεκτικότητά της σε λυκοπένιο, αιτία που την συμπεριλαμβάνει στις υγιεινότερες μεσογειακές τροφές. Οι παλιοί λοιπόν, που δεν είχαν τρόπο να συντηρήσουν σε κατάψυξη ντομάτες, τις ξέραιναν στον ήλιο, αφαιρώντας συχνά

Κατσούνι! Το Σαντορινιό άνυδρο αγγούρι!

Το κατσούνι είναι το Σαντορινιό αγγούρι με ιδιαίτερη γεύση, πολύ περισσότερο δε όταν αυτό είναι άνυδρο.

Στη συνέχεια μπορείτε να δείτε από την ιστοσελίδα μας, ένα μέρος από το καλοκαιρινό (χώρος όπου φύτευαν άνυδρα κατσούνια, καρπούσια, φασόλια κολοκύθια κλπ), καθώς και το σαντορινιό αγροτικό μαχαίρι "φερεντίνι".

Φυτεύω σαντορινιά ντομάτα, κολοκύθι, κατσούνι, άνυδρα παραδοσιακά προϊόντα Σαντορίνης

Φυτεύω παραδοσιακά

Φυτεύω, ντομάτα, κολοκύθι, κατσούνι (το σαντορινιό αγγούρι)

Άνυδρα Σαντορινιά Προϊόντα!

Στη συνέχεια μπορείτε να δείτε ένα παραδοσιακό σαντορινιό τρόπο φυτεύματος στα άνυδρα σαντορινιά προϊόντα, όπως: Την μικρόκαρπη και νόστιμη σαντορινιά ντομάτα, το στρογγυλό και εξαιρετικά γευστικό σαντορινιό κολοκύθι, καθώς και το κατσούνι, δηλαδή το τοπικό αγγούρι του νησιού.

Πιο κάτω θα δείτε την διαδικασία που απαιτείται

Ντοματάκι Σαντορίνης.... Ελληνικό προϊόν και στη Νέα Υόρκη!!!

Nέα Υόρκη. Εγκαίνια του πολυτελούς ξενοδοχείου Americano. Στον πάγκο του μπάρμπεκιου κονσέρβες ντοματάκι Santo.

 «Το 1952, που άνοιξε το εργοστάσιο της Ενωσης», εξηγεί ο γενικός διευθυντής Ματθαίος Δημόπουλος, «καλλιεργούνταν 30.000 στρέμματα και το ντοματάκι πήγαινε από τη Σαουδική Αραβία μέχρι τις Η.Π.Α.

Από το 1920 το κράτος είχε καθιερώσει υψηλότερη τιμή για

Ο Προμηθέας και η φάβα Σαντορίνης!

Λάθυρος Κλύμενον =Φάβα Σαντορίνης

Απόσπασμα διασκευασμένο από το υπό έκδοση βιβλίο της κ. Νίκης Τσέκου :

«ΑΠΟ ΤΟ ΜΥΘΟ ΣΤΗΝ ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ- Μαγικά φυτά της Μήδειας και των Ηρώων»

 

«….Ανάμεσα στα βότανα που φύτρωναν κοντά στο παλάτι του Αίητη , στην Κολχίδα, εκεί που  μεγάλωσε η  μάγισσα Μήδεια, ήταν και το φυτό Κλύμενο. Μου έκανε εντύπωση το όνομα του φυτού αυτού ,γιατί μου θύμισε το όνομα της μάνας του Προμηθέα που την έλεγαν : Κλυμένη! Άρχισα να ψάχνω ποιο είναι το φυτό :Κλύμενο  , χωρίς να μπορώ να φανταστώ ότι το «Χρυσόμαλλο δέρας» για μένα θα ήταν τελικά ένα «χρυσό» όσπριο η φάβα Σαντορίνης!!!

H φάβα της Σαντορίνης (Θήρας) σήμερα και στο απώτερο παρελθών.

Ανάγια Σαρπάκη (Αρχαιολόγος – αρχαιοβοτανολόγος)

Η γνωστή σε όλους μας «φάβα» είναι ένα προϊόν που υπάρχει σε πολλά μέρη της Ελλάδος και γίνεται από διάφορα όσπρια, όπως π.χ. από το κουκί, το μπιζέλι, και άλλα. Από την Σαντορίνη όμως, όπως γνωρίζουμε όλοι, προέρχεται η γνωστότερη «φάβα», η κοινά ονομαζόμενη, φάβα της Σαντορίνης.
Στην Σαντορίνη η φάβα γίνεται από ένα ειδικό όσπριο και μόνο, το Λαθούρι το κλύμενο (Lathyrus clymenym). O Καββάδας (σελ. 2247) έγραφε ότι αυτό το λαθούρι είναι «είδος νομευτικόν, ενίοτε καλλιεργούμενον».

Πηγαίνει για ΠΟΠ το «τοματάκι Σαντορίνης»

Μετά το κρασί ασύρτικο και τη φάβα, ένα ακόμη προϊόν της θηραϊκής γης, το περίφημο "τοματάκι Σαντορίνης", παίρνει το δρόμο για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκειμένου να καταχωριστεί στο μητρώο προϊόντων με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης.
 

O Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Σκανδαλίδης με απόφασή του έκανε αποδεκτό το αίτημα της ομάδας παραγωγών "Ένωση Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων" να αναγνωριστεί ως ΠΟΠ το "Τοματάκι Σαντορίνης".

Ο φάκελος θα διαβιβαστεί άμεσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία και να καταχωρισθεί το προϊόν στο μητρώο Προστατευόμενων Ονομασιών Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενων Ενδείξεων (ΠΓΕ) της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Εχουν ήδη αναγνωρισθεί και καταχωρισθεί στο μητρώο αυτό δύο εξαιρετικά προϊόντα της Σαντορίνης, το κρασί ασύρτικο και η φάβα.

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22768&subid=2&pubid=63225253

Το Όργωμα και η Σπορά της Φάβας

Με την ματιά του Κλέαρχου

Το όργωμα και η σπορά της φάβας γίνεται στην Σαντορίνη ξεκίναγε παραδοσιακά στις 21Δεκεμβρίου... Οι φωτογραφίες είναι από το Μεγαλοχώρι.

http://santo-rinios.blogspot.com/

Φάβα Σαντορίνης

Παντρεμένη ή ελεύθερη, με λάκκο ή χωρίς, η σαντορινιά φάβα έγινε πρόσφατα προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, εξασφαλίζοντας μια πρώτης τάξεως ευκαιρία προκειμένου το νησί να γίνει διάσημο και για τα εξαιρετικά προϊόντα της άνυδρης κατά τα άλλα γης του. 
Ο Γιάννης Νομικός διαθέτει τη μοναδική τοπική βιοτεχνία επεξεργασίας και τυποποίησης. Το μέλλον μοιάζει λαμπρό. 

Φρεσκοαλεσμένη. Φάβα που μόλις βγήκε από τον

Λουκούμια, φάβα και ντοματοκεφτέδες

Ο«δρόμος της ποιότητας» είναι το στοίχημα του πρωθυπουργού μας. Το τονίζει σε κάθε δημόσια ομιλία του, όπως και τις προάλλες στην Ερμούπολη: «Να δημιουργήσουμε την Ελλάδα της ποιότητας, της αξίας.Αυτό σημαίνει να επενδύσετε στα εξαιρετικά προϊόντα σας. Τα λουκούμια της Σύρου, η φάβα της Σαντορίνης, το κρασί της Πάρου και της Σαντορίνης, η γαστρονομία της Σίφνου.

Να αναδειχθεί παράλληλα η πλούσια κληρονομιά, οι μεγάλοι μουσικοί του νησιώτικου και του ρεμπέτικου, η μοναδική αρχιτεκτονική της Ερμούπολης».

Επί της αρχής, ο πρωθυπουργός έχει δίκιο. Αλλά ο «ανάλαφρος» τρόπος, από απόψεως ύφους, με τον οποίο θέτει το ζήτημα της ποιότητας, μου προκαλεί ορισμένα ερωτήματα: Μήπως τα παραδείγματα που χρησιμοποιεί είναι λίγο χθαμαλά και μίζερα; Μήπως λουκούμια, φάβα, ντοματοκεφτέδες και άλλα παρεμφερή δεν φθάνουν από μόνα τους να αναστρέψουν την παρακμή; Μήπως η αναφορά θα είχε νόημα, εφόσον η παραγωγή και η διάθεση των τοπικών εδεσμάτων μπορούσαν να ενταχθούν σε ευρύτερες ρεαλιστικές πολιτικές για τον τουρισμό και τη γεωργία; (Τους μόνους, μαζί με τη ναυτιλία, πλουτοπαραγωγικούς τομείς της χώρας.) Μήπως, δηλαδή, μέσα στο πλαίσιο μιας αδύναμης και, εν πολλοίς, απρόθυμης κυβέρνησης για καινοτομίες και μεταρρυθμίσεις, χωρίς την παραμικρή ένδειξη τόλμης ή πρωτοτυπίας, το θέαμα ενός πρωθυπουργού που κηρύττει, λ. χ., το Ευαγγέλιο της φάβας στη Σαντορίνη ή του κουμ-κουάτ στην Κέρκυρα είναι λίγο κωμικό και συνάμα αποκαρδιωτικό; Μήπως μεταδίδει κάτι το pathetically hopeless; (Το θέτω με τον καλύτερα αντιληπτό τρόπο από τις διάνοιες του εγχωρίου Κάμελοτ...). Οπως, λ. χ., όταν ο αθώος τηλεθεατής πετυχαίνει στην τηλεόραση κοτζάμ Πωλ Τζερούλανος να δίνει συνέντευξη στο CNN και τον ακούει να πλασάρει ως σπουδαία μεταρρύθμιση την καθιέρωση της... ηλεκτρονικής συνταγογράφησης;

Δεν αντιλέγω καθόλου ως προς τη σημασία της αισιοδοξίας και του αγωνιστικού πνεύματος, αν θέλουμε να υπερβούμε την κρίση. Ευχής έργο θα ήταν αν μπορούσαμε έστω και να φαντασθούμε ότι ονειρευόμαστε την αισιοδοξία να εκδηλώνεται κάπως! Για να συμβεί όμως, φοβάμαι ότι χρειάζεται κάτι σημαντικότερο από έναν σιφνέικο ντοματοκεφτέ για να την εμπνεύσει. (Μολονότι, ελάχιστοι θα αμφισβητούσαν την καταλληλότητά του ως συμβόλου της κωμικοτραγικής μοίρας μας.) Χρειάζεται, πρωτίστως, κυβέρνηση αντάξια των περιστάσεων - με ντοματοκεφτέδες ή χωρίς...

Tου Στεφανου Κασιματη
Πηγή : http://kykladesnews.gr/kyklades/111-kykladesnewscategory/58663-2011-03-31-08-24-31.html

 

http://santorinews.blogspot.com/2011/04/blog-post.html

Ζητούν προστατευόμενη ονομασία για το Σαντορινιό τοματάκι

Της ΑΝΝΑΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥ

Οι δυνατοί άνεμοι, η έλλειψη νερού και η έντονη ηλιοφάνεια δημιούργησαν τόσο στρεσογόνες συνθήκες στους αμπελώνες της ηφαιστειακής θηραϊκής γης, ώστε να παράξουν κρασί πολύ πλουσιότερο σε πολυφαινόλες, απ' ό,τι άλλοι αμπελώνες της ελληνικής επικράτειας. 

Το εξαιρετικά φτωχό έδαφος της Θήρας σε οργανική ύλη δημιούργησε το σαντορινιό κρασί, που έχει αντικαρκινική και αντιμικροβιακή δράση, συμβάλλει σημαντικά στην πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων, αναστέλλει την οξείδωση της LDL-χοληστερόλης και το σχηματισμό αγγείων στα κύτταρα, όπως εξήγησε ο καθηγητής Χημείας, Σέρκο Χαρουτουνιάν, από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. 

Το τρίπτυχο των προϊόντων της θηραϊκής γης «ασύρτικο - φάβα - τοματάκι» παρουσιάστηκε χθες στη «Μεγάλη Βρετάννια», παρουσία του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Σκανδαλίδη, ο οποίος εκθείασε το έργο της Ενωσης Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων (ΕΣΘΠ), με επικεφαλής τον Μάρκο Καφούρο, που αριθμεί πάνω από 1.100 μέλη.
Ηδη η Σαντορίνη έχει αναγνωρίσει δύο προϊόντα ως ΠΟΠ, το κρασί ασύρτικο και τη φάβα. Εχει προετοιμάσει όμως φάκελο και για να γίνει ΠΟΠ το τοματάκι Σαντορίνης, το οποίο είναι πλούσιο σε ιμβερτοσάκχαρα, που κυμαίνονται από 18%-26%. 

Η φάβα Σαντορίνης προέρχεται από το φυτό «Lathyrus Clymenum L», και σπόροι που έχουν βρεθεί σε πήλινα δοχεία στο Ακρωτήρι χρονολογούνται 3.500 χρόνια πριν. Εχει υψηλή θρεπτική αξία και είναι πλούσια σε πρωτεΐνες και υδατάνθρακες. 

Η ΕΣΘΠ, που ιδρύθηκε το 1947, δεν βαρύνεται από χρέη ή δάνεια κι έχει δημιουργήσει τα κρασιά Santowines, Ασύρτικο, Νυχτέρι, Vinsanto και τα παραδοσιακά προϊόντα SANTO, με τοματοπολτούς, σάλτσες κ.ά., κάππαρη, γλυκά, όπως το «κουφέτο», που διατίθενται σε πολλά σημεία της Ελλάδας, σε χώρες της Ευρώπης και στις ΗΠΑ. 

Εχει δημιουργήσει ένα υπερσύγχρονο οινοποιείο στο χωριό Πύργος, στο οποίο εφαρμόζει συστήματα ασφάλειας και ποιότητας, διαθέτει το μοναδικό πια εργοστάσιο μεταποίησης τομάτας στο Μονόλιθο, αλλά έχει αναζωπυρώσει και το ενδιαφέρον για τη γεωργία σε συνδυασμό με τον τουρισμό. 

annio@enet.gr 

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=273031

Κροκοσυλλογή στο Ακρωτήρι της Σαντορίνης

"Πουλάδες", μου είπε ο κυρ. Μιχάλης ο "Μπελάς", λένε στην Σαντορίνη το ανοιγμένο λουλούδι του κρόκου, αν και, από ό,τι κατάλαβα από κάτι άλλο που μου είπε αργότερο, "πουλάδες" λένε όλα τα μεγάλα ανοιχτά λουλούδια..
.







Ο κυρ. Μιχάλης και ο γιός του, Λευτέρης, είναι έτοιμοι για την κροκοσυλλογή...






Πρέπει να παραδεχτώ ότι, όταν είδα το πανεράκι που κρατούσε ο κυρ. Μιχάλης, αμέσως σκέφτηκα ότι, 3623 χρόνια μετά, η παράδοση παραμένει ζωντανή στο νησί...



Ο γιός του κυρ. Μιχάλη, ο Λευτέρης, ψάχνει για ζαφορά στην άκρη του γκρεμού, στον Λόφο του Ταξιάρχη, στο Ακρωτήρι της Σαντορίνης...



Το καλαθάκι έχει αρχίσει να γεμίζει...



Η "πουλάδα" του κρόκου, της ζαφοράς, όπως το λένε οι ντόπιοι...



Ο μικρότερος γιός του κυρ. Μιχάλη, ο Βαλάντης, ψάχνει για κρόκο...

"Πουλάδες" βγάζει και ο ασπάλαθος, που είναι διαφορετικός από την άψινθο, όπως έμαθα σήμερα, και, όπως λένε οι Σαντορινιοί, "όταν ο ασπάλαθος πουλιάζει, η πέρδικα αυγουλιάζει".
http://santo-rinios.blogspot.com/

Τοπικά Προιόντα Σαντορίνης

Δημοφιλής φάβα Σαντορίνης       Ξανθιά, διάσημη και.. νοστιμότατη, απέκτησε πρόσφατα και ευρωπαϊκή αναγνώριση. Ο λόγος για τη φάβα Σαντορίνης που μόλις πριν από ένα μήνα εντάχθηκε στον κατάλογο των προϊόντων ΠΟΠ (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης) της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Τώρα βέβαια έρχεται το πιο δύσκολο μέρος της διαδικασίας, αφού οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης θα πρέπει να προστατεύσουν στην πράξη το μοναδικό προϊόν.

Ο σαντορινιός αμπελώνας Η καλλιέργεια της αμπέλου στη Σαντορίνη έχει ιστορία 3.500 χρόνων. Ευρήματα των ανασκαφών της προϊστορικής πόλης του Ακρωτηρίου αποδεικνύουν πως η αμπελοκαλλιέργεια, η οινοποίηση και το εμπόριο κρασιού αποτελούσαν σημαντικές δραστηριότητες των κατοίκων. Η έκρηξη του ηφαιστείου το 17ο αιώνα π.Χ. εξαφάνισε κάθε ίχνος ανθρώπινης ζωής και φυτικής βλάστησης από το νησί για τρεις αιώνες περίπου.   Αυθεντικός τοματοπολτός Σαντορίνης Μετά από τις διακρίσεις από τα περιοδικά «Gourmet» και «Γαστρονόμος», προστίθεται ακόμα ένα βραβείο στην συλλογή της Ένωσης Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων για τον αυθεντικό τοματοπολτό τριπλής συμπύκνωσης Santo. Περισσοτερα...   Φάβα Σαντορίνης...στην Ακρόπολη Η πόλη στο πιάτο και η ατμόσφαιρα καλλιτεχνική...Πού μπορεί κανείς να απολαύσει αγνά προϊόντα ελληνικής προέλευσης έχοντας στο... πιάτο τον Παρθενώνα; Μα φυσικά στο εστιατόριο του Μουσείου Ακρόπολης με σήμα κατατεθέν τη λιτότητα, τη σβελτάδα και τις προσιτές τιμές... Περισσοτερα...   «Αλέθουμε την περσινή φάβα» «Υπάρχει μεγάλη ζήτηση της φάβας στη Σαντορίνη. Περίπου οκτώ στους δέκα, ντόπιοι και τουρίστες, την επιλέγουν στο βασικό μενού. Έχει δημιουργηθεί ένας μύθος γύρω από αυτήν, γιατί είναι μοναδική και ένα από τα λίγα προϊόντα που παράγει το νησί», λέει  ο Νίκος Πουλιάσης, ιδιοκτήτης του εστιατορίου «Κoukoumavlos» στην περιοχή Θήρα της Σαντορίνης.   Περισσοτερα...

παντρεμένη η .. ελεύθερη, η φάβα είναι μία..

Μια πολύ απλή και πρόχειρη αναζήτηση στο διαδίκτυο εντυπωσιάζει. Με το πόσες φωτογραφίες και κείμενα και συνταγές απο ολόκληρη την Ελλάδα και τον κόσμο υπάρχουν σχετικά με την φάβα. Την φάβα της Σαντορίνης, Ή αλλιώς ένα απο προιόντα "σήματα κατατεθέντα" της Σαντορίνης.
Η αλήθεια είναι οτι τα τελευταία χρόνια η φάβα έχει γίνει εξαιρετικά δημοφιλής στην Ελλάδα και σε ολόκληρο τον κόσμο, οι περισσότεροι φαίνεται να έχουν δοκιμάσει και πειραματιστεί με την γεύση της και με τους εκατοντάδες τρόπους που μπορεί κανείς να την μαγειρέψει και να την σερβίρει και όλοι φαίνεται να είναι εντυπωσιασμένοι. Πόσο μάλλον, θα σημειώναμε, ως προς την γεύση της όταν προέρχεται απο την Σαντορίνη εναν απο τους τόπους όπου η φάβα καλλιέργείται συστηματικά εδω και εκατοντάδες χρόνια.
Μάλιστα, κι αυτη είναι η αφορμή για την σημερινή αναφορά, πρόσφατα η φάβα απέκτησε και ευρωπαϊκή αναγνώριση. Ο λόγος για τη φάβα Σαντορίνης που μόλις πριν από ένα μήνα εντάχθηκε στον κατάλογο των προϊόντων ΠΟΠ (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης) της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Για την πολύ σημαντική αυτη εξέλιξη μας είχε ενημερώσει άμεσα η Ένωση Συναιτερισμών Θηραικών Προιόντων, ενω σήμερα ανα-δημοσιεύουμε ενα απο τα καλύτερα κείμενα -και πολύ δημοφιλή στην Σαντορίνη, το κείμενο κυκλοφορεί απο ... μέιλ σε μέιλ τις τελευταίες ημέρες!- που γράφτηκαν με αφορμή την σημαντική αυτή διάκριση.
Πρόκειται για κείμενο που δημοσιευθηκε στις 13 Νοεμβρίου στην εφημερίδα "Καθημερινή",
σύμφωνα με αυτό,

Φάβα Σαντορίνης, με αναγνώριση από Ε.Ε. - Πρωτοφανής η άνοδος της δημοτικότητάς της

 

Ξανθιά, διάσημη και.. νοστιμότατη, απέκτησε πρόσφατα και ευρωπαϊκή αναγνώριση. Ο λόγος για τη φάβα Σαντορίνης που μόλις πριν από ένα μήνα εντάχθηκε στον κατάλογο των προϊόντων ΠΟΠ (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης) της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Τώρα βέβαια έρχεται το πιο δύσκολο μέρος της διαδικασίας, αφού οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης θα πρέπει να προστατεύσουν στην πράξη το μοναδικό προϊόν.

Ο κ. Γιάννης Νομικός είναι ένας από τους ελάχιστους νέους παραγωγούς φάβας στο νησί, ο οποίος μάλιστα καλλιεργεί αρκετά στρέμματα. Για την επεξεργασία και συσκευασία του προϊόντος έχει στήσει ένα μικρό εργαστήριο, ώστε να εξασφαλίσει τη συσκευασία και άρα την αυθεντικότητα της φάβας που πωλείται στην αγορά ως «φάβα Σαντορίνης».

Με το χέρι ψαχουλεύει την περυσινή εσοδεία, που από τον Μάιο «ξεκουράζεται» για τουλάχιστον οκτώ μήνες σε μεγάλα βαρέλια έτσι ώστε να στεγνώσει και να μπορέσει στη συνέχεια να αλεστεί. Η αγωνία του τώρα είναι τι θα γίνει φέτος.

Τις επόμενες ημέρες πρέπει να γίνει η σπορά και δεν έχει πέσει σταγόνα βροχής για να μαλακώσει το χώμα και να δεχθεί τους σπόρους. «Ο πατέρας μου έλεγε ότι τη φάβα τη σπέρνουμε του Αγ. Νικολάου στις 6 Δεκέμβρη. Πρώτα σπέρναμε στα κτήματα που ήταν κοντά στη θάλασσα. Ολα εξαρτώνται βέβαια από τα νερά» λέει ο κ. Νομικός.
«Το μυστικό»
«Ποιο είναι το μυστικό για να γίνει καλή σοδειά;» ρωτάω τον κ. Πέτρο Φωστέρη που έχει έρθει στο εργαστήριο για κουβεντούλα. Επέστρεψε στο νησί μετά τη σύνταξη και τώρα καλλιεργεί φάβα για ιδιωτική κατανάλωση. «Οποιο είναι το μυστικό για κάθε σοδειά» με αποστομώνει. «Να έχει το φυτό νερό και φαγητό».

Η φάβα καλλιεργείται εδώ και 3.600 χρόνια στη Σαντορίνη σε λίγα στρέμματα, στο πλαίσιο της οικιακής οικονομίας. Κάθε οικογένεια παρήγε τη φάβα της, όπως είχε και το μποστάνι της. Τα ιδιαίτερα χώματα του νησιού, οι κλιματολογικές συνθήκες και, όσο και να φαίνεται παράξενο, η έλλειψη νερού έχουν βοηθήσει στη δημιουργία ενός μοναδικού προϊόντος.

«Η δική μας είναι χρυσοκίτρινη, θα την ξεχώριζα από το χρώμα ανάμεσα σε χίλιες. Και στη γεύση είναι γλυκιά, καμία σχέση με τις άλλες» μου λέει λίγη ώρα αργότερα στο κατάστημα του συνεταιρισμού θηραϊκών προϊόντων, που έχει εκπληκτική θέα στην καλντέρα, ο διευθυντής του συνεταιρισμού Ματθαίος Δημόπουλος.
Η ποιότητα και οι δύσκολες συνθήκες παραγωγής δικαιολογούν, όπως μου εξηγεί, και την υψηλή της τιμή.
«Τα έξοδα καλλιέργειας ανά στρέμμα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας, φτάνουν τα 700 ευρώ. Χρειάζεται χειρωνακτική εργασία και η παραγωγή είναι μικρή και όχι σταθερή», λέει. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες εκμηχάνισης. Μικρά ελαφριά τρακτέρ 25 - 50 ίππων ώστε να μη βουλιάζουν στα χώματα της Σαντορίνης χρησιμοποιούνται στην περιποίηση των χωραφιών. Ομως, ο ο παράγων «φύση» παραμένει πάντα απρόβλεπτος και καθοριστικός.
Ο κ. Γιάννης Νομικός εκφράζει με μεγάλη γλαφυρότητα τους κινδύνους για την παραγωγή. «Τις καλές χρονιές θα μαζέψεις 80 κιλά το στρέμμα. Ομως συχνά η παραγωγή καταστρέφεται.
Η φάβα κινδυνεύει από τα πάντα. Από τα πουλιά που τρώνε τους σπόρους όταν σπέρνεις, από τον αέρα που παίρνει τα λουλούδια πριν δέσουν καρπό, από τη μεγάλη ξηρασία και από έναν ξαφνικό καύσωνα, ακόμα και μια ημέρα πριν από τη συγκομιδή» διηγείται.
Οι παραγωγοί πουλάνε τη φάβα 9 - 10 ευρώ το κιλό. Στο ράφι βέβαια η τιμή συχνά διπλασιάζεται. «Σε αυτό εμείς δεν μπορούμε να επέμβουμε, πρέπει να υπάρξει έλεγχος» λέει ο κ. Νομικός.
Αν και τα τελευταία χρόνια η δημοτικότητα της φάβας Σαντορίνης σημείωσε πρωτοφανή άνοδο, από πέρυσι τον Μάρτιο παρατηρήθηκε πτώση των πωλήσεων.
«Συγκεντρώσαμε τους παραγωγούς που δίνουν τη φάβα στον συνεταιρισμό και δέχθηκαν να ρίξουν την τιμή του κιλού κατά ένα ευρώ. Ετσι έπεσε η τιμή και στην κατανάλωση και αυτό λειτούργησε θετικά» λέει ο κ. Δημόπουλος. Το μεγάλο πρόβλημα είναι η φάβα που πωλείται χύμα.
«Ερχεται ένας έμπορος, παίρνει από ένα παραγωγό 50 κιλά και έπειτα πουλάει στη λαϊκή ένα τόνο. Οι καταναλωτές πρέπει να ξέρουν ότι “Φάβα Σαντορίνης” με δύο ευρώ απλώς δεν υπάρχει», προσθέτει.

Χρυσή ευκαιρία για το νησί

Η φάβα σε διάφορες μαγειρικές εκδοχές δεν λείπει τα τελευταία χρόνια από τον κατάλογο κανενός «γκουρμέ» εστιατορίου της πρωτεύουσας. Και βέβαια πάντα πρόκειται για «φάβα Σαντορίνης».
Στο νησί καλλιεργήθηκαν το 2010 1.680 στρέμματα με φάβα από 195 παραγωγούς, αλλά η παραγωγή ήταν πολύ πεσμένη.
Το 2009 καλλιεργήθηκαν 1.475 στρέμματα και το 2008, 960 στρέμματα. Είναι φανερό ότι το ενδιαφέρον των παραγωγών για την καλλιέργεια της φάβας αυξάνεται.
Ωστόσο η παραγωγή δεν φτάνει για να καλύψει ούτε την εσωτερική ζήτηση. Μετά την ένταξη του προϊόντος στον κατάλογο των ΠΟΠ, η φάβα Σαντορίνης είναι και αναγνωρισμένα πλέον μοναδική. Πρέπει να παράγεται με συγκεκριμένο τρόπο, από το φυτό Lthyrus clymenum L. της οικογένειας των ψυχανθών, από πιστοποιημένα αγροτεμάχια, μόνο στη Σαντορίνη και να αλέθεται από πιστοποιημένους μύλους.

Πολλοί στο νησί μιλούν για μία χρυσή ευκαιρία η φάβα Σαντορίνης να αποκτήσει τη φήμη ενός εξαιρετικού προϊόντος. Για να συμβεί όμως κάτι τέτοιο και να έχει το ανάλογο αντίκρισμα στην αγορά χρειάζεται προσπάθεια και έλεγχος. «Για αρχή, να σταματήσει εντελώς η διάθεση χύμα προϊόντος» λέει ο κ. Νομικός. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι όταν πριν από πέντε χρόνια ο συνεταιρισμός αποφάσισε να συσκευάσει τη φάβα ήταν μια κίνηση που θεωρήθηκε κυριολεκτικά επανάσταση...

Το περίφημο Ασύρτικο κρασί της Σαντορίνης

Η ποικιλία ασύρτικο συνδέεται με τις Κυκλάδες, και ειδικότερα με τη Σαντορίνη. Εκεί η αμπελοκαλλιέργεια έχει αποδεδειγμένη ιστορία 3.500 χρόνων. Τα αμπέλια της Σαντορίνης είναι αυτόριζα, γιατί δεν τα πείραξε η φυλλοξήρα που ρήμαξε τον αμπελώνα της Ευρώπης, επομένως πάρα πολύ παλιά.

Δημοφιλής φάβα της Σαντορίνης

Ξανθιά, διάσημη και.. νοστιμότατη, απέκτησε πρόσφατα και ευρωπαϊκή αναγνώριση. Ο λόγος για τη φάβα Σαντορίνης που μόλις πριν από ένα μήνα εντάχθηκε στον κατάλογο των προϊόντων ΠΟΠ (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης) της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Τώρα βέβαια έρχεται το πιο δύσκολο μέρος της διαδικασίας, αφού οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης θα πρέπει να προστατεύσουν στην πράξη το μοναδικό προϊόν. Ο κ. Γιάννης Νομικός είναι ένας από τους ελάχιστους νέους παραγωγούς φάβας στο νησί, ο οποίος μάλιστα καλλιεργεί αρκετά στρέμματα. Για την επεξεργασία και συσκευασία του προϊόντος έχει στήσει ένα μικρό εργαστήριο, ώστε να εξασφαλίσει τη συσκευασία και άρα την αυθεντικότητα της φάβας που πωλείται στην αγορά ως «φάβα Σαντορίνης». Με το χέρι ψαχουλεύει την περυσινή εσοδεία, που από τον Μάιο «ξεκουράζεται» για τουλάχιστον οκτώ μήνες σε μεγάλα βαρέλια έτσι ώστε να στεγνώσει και να μπορέσει στη συνέχεια να αλεστεί. Η αγωνία του τώρα είναι τι θα γίνει φέτος. Τις επόμενες ημέρες πρέπει να γίνει η σπορά και δεν έχει πέσει σταγόνα βροχής για να μαλακώσει το χώμα και να δεχθεί τους σπόρους. «Ο πατέρας μου έλεγε ότι τη φάβα τη σπέρνουμε του Αγ. Νικολάου στις 6 Δεκέμβρη. Πρώτα σπέρναμε στα κτήματα που ήταν κοντά στη θάλασσα. Ολα εξαρτώνται βέβαια από τα νερά» λέει ο κ. Νομικός. «Το μυστικό» «Ποιο είναι το μυστικό για να γίνει καλή σοδειά;» ρωτάω τον κ. Πέτρο Φουστέρη που έχει έρθει στο εργαστήριο για κουβεντούλα. Επέστρεψε στο νησί μετά τη σύνταξη και τώρα καλλιεργεί φάβα για ιδιωτική κατανάλωση. «Οποιο είναι το μυστικό για κάθε σοδειά» με αποστομώνει. «Να έχει το φυτό νερό και φαγητό». Η φάβα καλλιεργείται εδώ και 3.600 χρόνια στη Σαντορίνη σε λίγα στρέμματα, στο πλαίσιο της οικιακής οικονομίας. Κάθε οικογένεια παρήγε τη φάβα της, όπως είχε και το μποστάνι της. Τα ιδιαίτερα χώματα του νησιού, οι κλιματολογικές συνθήκες και, όσο και να φαίνεται παράξενο, η έλλειψη νερού έχουν βοηθήσει στη δημιουργία ενός μοναδικού προϊόντος. «Η δική μας είναι χρυσοκίτρινη, θα την ξεχώριζα από το χρώμα ανάμεσα σε χίλιες. Και στη γεύση είναι γλυκιά, καμία σχέση με τις άλλες» μου λέει λίγη ώρα αργότερα στο κατάστημα του συνεταιρισμού θηραϊκών προϊόντων, που έχει εκπληκτική θέα στην καλντέρα, ο διευθυντής του συνεταιρισμού Ματθαίος Δημόπουλος. Η ποιότητα και οι δύσκολες συνθήκες παραγωγής δικαιολογούν, όπως μου εξηγεί, και την υψηλή της τιμή. «Τα έξοδα καλλιέργειας ανά στρέμμα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας, φτάνουν τα 700 ευρώ. Χρειάζεται χειρωνακτική εργασία και η παραγωγή είναι μικρή και όχι σταθερή», λέει. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες εκμηχάνισης. Μικρά ελαφριά τρακτέρ 25 - 50 ίππων ώστε να μη βουλιάζουν στα χώματα της Σαντορίνης χρησιμοποιούνται στην περιποίηση των χωραφιών. Ομως, ο ο παράγων «φύση» παραμένει πάντα απρόβλεπτος και καθοριστικός. Ο κ. Γιάννης Νομικός εκφράζει με μεγάλη γλαφυρότητα τους κινδύνους για την παραγωγή. «Τις καλές χρονιές θα μαζέψεις 80 κιλά το στρέμμα. Ομως συχνά η παραγωγή καταστρέφεται. Η φάβα κινδυνεύει από τα πάντα. Από τα πουλιά που τρώνε τους σπόρους όταν σπέρνεις, από τον αέρα που παίρνει τα λουλούδια πριν δέσουν καρπό, από τη μεγάλη ξηρασία και από έναν ξαφνικό καύσωνα, ακόμα και μια ημέρα πριν από τη συγκομιδή» διηγείται. Οι παραγωγοί πουλάνε τη φάβα 9 - 10 ευρώ το κιλό. Στο ράφι βέβαια η τιμή συχνά διπλασιάζεται. «Σε αυτό εμείς δεν μπορούμε να επέμβουμε, πρέπει να υπάρξει έλεγχος» λέει ο κ. Νομικός. Αν και τα τελευταία χρόνια η δημοτικότητα της φάβας Σαντορίνης σημείωσε πρωτοφανή άνοδο, από πέρυσι τον Μάρτιο παρατηρήθηκε πτώση των πωλήσεων. «Συγκεντρώσαμε τους παραγωγούς που δίνουν τη φάβα στον συνεταιρισμό και δέχθηκαν να ρίξουν την τιμή του κιλού κατά ένα ευρώ. Ετσι έπεσε η τιμή και στην κατανάλωση και αυτό λειτούργησε θετικά» λέει ο κ. Δημόπουλος. Το μεγάλο πρόβλημα είναι η φάβα που πωλείται χύμα. «Ερχεται ένας έμπορος, παίρνει από ένα παραγωγό 50 κιλά και έπειτα πουλάει στη λαϊκή ένα τόνο. Οι καταναλωτές πρέπει να ξέρουν ότι “Φάβα Σαντορίνης” με δύο ευρώ απλώς δεν υπάρχει», προσθέτει. Χρυσή ευκαιρία για το νησί Η φάβα σε διάφορες μαγειρικές εκδοχές δεν λείπει τα τελευταία χρόνια από τον κατάλογο κανενός «γκουρμέ» εστιατορίου της πρωτεύουσας. Και βέβαια πάντα πρόκειται για «φάβα Σαντορίνης». Στο νησί καλλιεργήθηκαν το 2010 1.680 στρέμματα με φάβα από 195 παραγωγούς, αλλά η παραγωγή ήταν πολύ πεσμένη. Το 2009 καλλιεργήθηκαν 1.475 στρέμματα και το 2008, 960 στρέμματα. Είναι φανερό ότι το ενδιαφέρον των παραγωγών για την καλλιέργεια της φάβας αυξάνεται. Ωστόσο η παραγωγή δεν φτάνει για να καλύψει ούτε την εσωτερική ζήτηση. Μετά την ένταξη του προϊόντος στον κατάλογο των ΠΟΠ, η φάβα Σαντορίνης είναι και αναγνωρισμένα πλέον μοναδική. Πρέπει να παράγεται με συγκεκριμένο τρόπο, από το φυτό Lthyrus clymenum L. της οικογένειας των ψυχανθών, από πιστοποιημένα αγροτεμάχια, μόνο στη Σαντορίνη και να αλέθεται από πιστοποιημένους μύλους. Πολλοί στο νησί μιλούν για μία χρυσή ευκαιρία η φάβα Σαντορίνης να αποκτήσει τη φήμη ενός εξαιρετικού προϊόντος. Για να συμβεί όμως κάτι τέτοιο και να έχει το ανάλογο αντίκρισμα στην αγορά χρειάζεται προσπάθεια και έλεγχος. «Για αρχή, να σταματήσει εντελώς η διάθεση χύμα προϊόντος» λέει ο κ. Νομικός. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι όταν πριν από πέντε χρόνια ο συνεταιρισμός αποφάσισε να συσκευάσει τη φάβα ήταν μια κίνηση που θεωρήθηκε κυριολεκτικά επανάσταση..