Πετρέλαιο – Από το υπέδαφος στο σπίτι μας

Η δημιουργία των κοιτασμάτων πετρελαίου έγινε στο υπέδαφος πριν από 10 εκατομμύρια χρόνια, όταν θαλάσσιοι μικροοργανισμοί που συσσωρεύονταν στον πυθμένα των θαλασσών και των λιμνών καταπλακώθηκαν από άμμο και πετρώματα. Λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που επικρατούσαν και της υψηλής πίεσης, με το πέρασμα του χρόνου, οι οργανισμοί αυτοί μετατράπηκαν σε μόρια χημικών ενώσεων που αποτελούν το πετρέλαιο. Τα μόρια αυτά ονομάζονται υδρογονάνθρακες και αποτελούνται από άτομα υδρογόνου και άνθρακα.

Μεγάλα αποθέματα πετρελαίου υπάρχουν:

- Στη Μέση Ανατολή.

- Στη Σιβηρία.

- Στις Η.Π.Α.

- Στη Λατινική Αμερική.

- Στη Βόρειο Θάλασσα.

Κοιτάσματα πετρελαίου υπάρχουν και στην πατρίδα μας στην περιοχή Πρίνος της Θάσου. 

Για τον εντοπισμό των κοιτασμάτων πετρελαίου γίνονται ειδικές μελέτες. Για τον εντοπισμό κοιτασμάτων πετρελαίου χρησιμοποιούνται τα γεώφωνα (ηχητικές μετρήσεις), όργανα μέτρησης της έντασης της γήινης βαρύτητας, μαγνητόμετρα (μέτρηση του γήινου μαγνητικού πεδίου).  

Το πετρέλαιο που εξορύσσεται από το υπέδαφος ονομάζεται αργό πετρέλαιο. Αφού εντοπισθούν σε μια περιοχή κοιτάσματα πετρελαίου πραγματοποιούνται γεωτρήσεις σε μεγάλο βάθος.

Κοιτάσματα πετρελαίου υπάρχουν και κάτω από τη θάλασσα.

Ο εντοπισμός τους είναι πιο δύσκολος και η άντληση του κοστίζει περισσότερο. Για την άντλησή του κατασκευάζονται ειδικές πλωτές εξέδρες εξόρυξης.

Υπάρχουν τρεις μέθοδοι εξόρυξης του πετρελαίου:

α) εξόρυξη με συρματόσχοινο

Ένα σφυρί-πρέσσα βυθίζει μια δαγκάνα που ανοίγει το έδαφος και βγάζει τα χώματα.

β) εξόρυξη με περιστροφικό εξοπλισμό

Χρησιμοποιείται σε μεγαλύτερα βάθη. Αποτελείται από ένα σωλήνα με ένα τρυπάνι. Το τρυπάνι μαζί με το σωλήνα βυθίζεται στο έδαφος και καθώς περιστρέφεται βγάζει έξω τα χώματα.

γ) θαλάσσια εξόρυξη

Κατασκευάζεται μια ημιβυθισμένη εξέδρα απ΄ όπου εφαρμόζεται η μέθοδος με τον περιστροφικό εξοπλισμό.

Τα κοιτάσματα αργού πετρελαίου περιέχουν ποσότητα μεθανίου ή άλλων αερίων. Όταν το γεωτρύπανο χτυπήσει το πετρέλαιο, η πίεση απελευθερώνεται στο υπόγειο κοίτασμα. Τα αέρια σπρώχνουν το αργό πετρέλαιο στην επιφάνεια.

Η μεταφορά του πετρελαίου από τις περιοχές άντλησης στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας (διυλιστήρια) γίνεται είτε με πετρελαιαγωγούς είτε με δεξαμενόπλοια. 

Ο ελληνικός στόλος αποτελεί σήμερα το 40,6% του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων. Πολλές φορές έχουν υπάρξει περιπτώσεις διαρροής πετρελαίου από δεξαμενόπλοια που δημιούργησαν σημαντικές περιβαλλοντικές καταστροφές.

Κάνε κλικ εδώ για να διαβάσεις για την βύθιση του δεξαμενόπλοιου Prestige στα ανοικτά των βορειοδυτικών ακτών της Ισπανίας το 2002.

Κάνε κλικ εδώ και εδώ για να διαβάσεις για τη διαρροή πετρελαίου στον κόλπο του Μεξικού το 2010.

Κάνε κλικ εδώ για να δεις εικόνες από την οικολογική καταστροφή στον κόλπο του Μεξικού. 

http://paidio.blogspot.com/2011/04/blog-post_2796.html

Σύσταση του πετρελαίου

Το αργό πετρέλαιο είναι ένα μείγμα εκατοντάδων διαφορετικών χημικών ενώσεων. 

Οι περισσότερες από αυτές τις χημικές ενώσεις αποτελούνται από υδρογόνο και άνθρακα.

Επίσης το πετρέλαιο περιέχει ενώσεις του θείου και του αζώτου. 

Οι ενώσεις που αποτελούν το πετρέλαιο είναι στερεές, υγρές και αέριες. 

Δεν είναι όλα τα πετρέλαια ίδια ως προς τη σύστασή τους. Ανάλογα με τις συνθήκες που δημιουργήθηκαν τα κοιτάσματα διακρίνουμε διάφορα είδη πετρελαίου. 

Οι διαφορές που υπάρχουν έχουν σχέση τόσο με το χρώμα (ανοιχτό ή σκούρο καφέ ή μαύρο) όσο και με τη σύστασή του. 

Το πετρέλαιο μπορεί να είναι υγρό αλλά και στερεό. Υπάρχει υγρό πετρέλαιο με λεπτή ροή ή  παχύρρευστη ροή. 

Το πετρέλαιο ανάλογα με τη χώρα προέλευσης του χωρίζεται στις παρακάτω κατηγορίες:
1. Αργό πετρέλαιο Brent: εξάγεται από τη Βόρεια Θάλασσα (ιδανικό για παραγωγή βενζίνης και αποστάγματα πετρελαίου).

2. Αργό πετρέλαιο OPEC Basket: προερχεται από τις χώρες που ανήκουν στον Οργανισμό OPEC (Αλγερία, Ινδονησία, Ιράν, Ιράκ, Κουβέιτ, Kατάρ, Λιβύη, Νιγηρία, Σ.Αραβία, Αραβικά Εμιράτα, Βενεζουέλα, Εκουαδόρ )

3. Αργό Dubai Crude: εξάγεται από το Ντουμπάι.

4. Αργό West Texas Intermediate (WTI)

Από ένα βαρέλι αργού πετρελαίου παίρνουμε:

-  43% βενζίνη

-  21.5% απόσταγμα πετρελαίου

-  11.5% υπολείμματα, πετρελαίου

-  6.9% καύσιμο κινητήρα αεροσκαφών

-  4.7% πρώτες ύλες για την παρασκευή προϊόντων γενικής χρήσης (π.χ.καθαριστικα, πλαστικά, υφαντικές ίνες κτλ )

-  3.8% φυσικό αέριο

-  3.1% άσφαλτος

-  2.6% κοκ

-  2.3% υγραέριο (LPG)

-  1.3% κηροζίνη

-  1.3% λιπαντικά

-  0.67% άλλα

http://paidio.blogspot.com/2011/04/blog-post_07.html

Επεξεργασία του αργού πετρελαίου

Το αργό πετρέλαιο (το πετρέλαιο που παίρνουμε από τις γεωτρήσεις) πριν μετατραπεί σε χρήσιμα προϊόντα πρέπει να επεξεργαστεί. Η επεξεργασία του αργού πετρελαίου ονομάζεται διύλιση και πραγματοποιείται σε ειδικές εγκαταστάσεις τα διυλιστήρια. Τα προϊόντα που προκύπτουν από τη διύλιση ονομάζονται κλάσματα του πετρελαίου.

Ο διαχωρισμός αυτός των κλασμάτων του πετρελαίου γίνεται σε συσκευές που ονομάζονται αποστακτικές στήλες. Η λειτουργία της αποστακτικής στήλης στηρίζεται στο διαφορετικό σημείο βρασμού των διαφόρων ουσιών.

Σημεία βρασμού των κλασμάτων του πετρελαίου:

Βενζίνη: 30^ο – 180^ο C

Πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης (ντίζελ):

230^ο – 310^ο C

Υγραέριο: -160^ο C – 0o C

Μαζούτ: 310^ο – 400^ο C

Υγραέριο: -160^ο – 0ο C

Τα κυριότερα κλάσματα του
αργού πετρελαίου είναι:

- το προπάνιο και το βουτάνιο (υγραέρια): τα χρησιμοποιούμε σε καμινέτα και κουζίνες

- βενζίνη: χρησιμοποιείται ως καύσιμο. Η ποιότητα της βενζίνης καθορίζεται από την περιεκτικότητα σε οκτάνια (αριθμός οκτανίων). Τα οκτάνια είναι υδρογονάνθρακες που έχουν στο μόριό τους 8 άτομα άνθρακα. Όσο περισσότερα οκτάνια έχει η βενζίνη τόσο καλύτερη είναι η ποιότητά της. Η βενζίνη που χρησιμοποιούμε έχει από 90 έως 100 οκτάνια

- κηροζίνη: χρησιμοποιείται ως καύσιμο στα αεροπλάνα

- πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης (ντίζελ): το πετρέλαιο θέρμανσης χρησιμοποιείται στα καλοριφέρ και τις σόμπες ενώ το πετρέλαιο κίνησης για βαριά οχήματα π.χ. τρακτέρ, φορτηγά, αυτοκίνητα

- παραφίνη: χρησιμοποιείται για θέρμανση και φωτισμό (παρασκευή κεριών)

- μαζούτ: χρησιμοποιείται για την κίνηση των πλοίων, για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και για τη λειτουργία βιομηχανιών

- άσφαλτος: για το στρώσιμο των δρόμων

- ορυκτέλαια: για τη λίπανση των μηχανών και για παρασκευή άλλων υλικών (πλαστικά, ελαστικά κ.ά.)

http://paidio.blogspot.com/2011/04/blog-post_4439.html