Το κλάδεμα καρποφορίας της αμπέλου: βασικές αρχές

Του Ανδρέα Παπασταύρου, Διδάκτορα Γεωπονικών Επιστημών

Το κλάδεμα του αμπελιού συνιστά την κορυφαία καλλιεργητική εργασία για τον αμπελουργό, μιας και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την τελική παραγωγή των πρέμνων. Δυστυχώς, ένα υψηλό ποσοστό των αμπελουργών είτε δεν γνωρίζει, είτε αναθέτει το κλάδεμα εργολαβικά σε ανθρώπους ανεπαρκώς εκπαιδευμένους.
Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε τη φιλοσοφία που πρέπει να διέπει τη διαχείριση του κλαδέματος καρποφορίας, αλλά και τα βασικά βήματα της διαδικασίας.

Το κλάδεμα της κληματαριάς

      α)   Τα πρώτα 10 χρόνια ανανέωνα τα οριζόντια κλαδιά κάθε χρόνο,30-40 cm αριστερά και δεξιά του κορμού ( το ύψος το επιλέγεις ανάλογα με τους πασσάλους που έχεις και το ύψος που τοποθέτησες το σύρμα). 

Κατά την βλάστηση βγαίνουν πολλοί βλαστοί, αφού στο μήκος που αφήσαμε υπάρχουν πολλά μάτια , όσο είναι μικροί οι βλαστοί ρίχνουμε αυτούς που έχουν βλαστήσει από το κάτω μέρος του κλαδιού και αφήνουμε 3-4 βλαστούς

Σαντορινιό κλάδεμα αμπελιών. Σαντορινιά "Κλάδα". Ένα ιδιαίτερο κλάδεμα.....! Δείτε το βίντεο

Το  σαντορινιό κλάδεμα του αμπελιού  γίνεται από το μήνα Νοέμβρη έως και τις αρχές του Μάρτη.

Από την αμπελιά, κατά κανόνα  αφήνουμε τα πιο μεγάλα και γερά της κλαδιά από τρία έως τέσσερα περίπου.

Σε κάθε κλαδί αφήνουμε ανάλογο αριθμό ματιών, έτσι ώστε να το επεξεργαστούμε ανάλογα στη κυκλική του περιφορά.

Έτσι λοιπόν τα κλαδιά με τα μάτια, πλέκονται με δεξιά κατεύθυνση και κατά τέτοιο τρόπο ώστε να γίνουν μια κουλούρα.

Προετοιμάζονται οι αμπελουργοί της Σαντορίνης

Οι αμπελουργοί της Σαντορίνης ετοιμάζουν τα αμπέλια τους την Άνοιξη ώστε να μεταμορφωθούν από ένα κομμάτι κούτσουρο σε ένα φουντωτό δεντράκι με πλούσιο φύλλωμα, με την μοναδική στον κόσμο μέθοδο της "κουλούρας".

Κλάδεμα κληματαριάς

      α)   Τα πρώτα 10 χρόνια ανανέωνα τα οριζόντια κλαδιά κάθε χρόνο,30-40 cm αριστερά και δεξιά του κορμού ( το ύψος το επιλέγεις ανάλογα με τους πασσάλους που έχεις και το ύψος που τοποθέτησες το σύρμα). 

Κατά την βλάστηση βγαίνουν πολλοί βλαστοί, αφού στο μήκος που αφήσαμε υπάρχουν πολλά μάτια , όσο είναι μικροί οι βλαστοί ρίχνουμε αυτούς που έχουν βλαστήσει από το κάτω μέρος του κλαδιού και αφήνουμε 3-4 βλαστούς σε κάθε πλευρά. 

Το κλάδεμα αυτό θέλει πολύ δουλειά , δέσιμο κάθε χρόνο τα οριζόντια, κόψιμο τα περσινά τα οποία έχουν δυναμώσει και κόβονται δύσκολα , με φυσική συνέπεια τενοντίτιδες και άλλα προβλήματα  στα χέρια.

Επίσης επειδή κάθε χρόνο το φυτό θρέφει τα οριζόντια κλαδιά, συνήθως έχουμε μικρή ρόγα. Βέβαια  το δένδρο ανανεώνεται κάθε χρόνο και η παραγωγή είναι μεγάλη σε ποσότητα. 

Λόγω όλων των παραπάνω λόγων και του γεγονότος ότι πέρασαν τα χρόνια σε συνδυασμό με το ότι το κλάδεμα εμείς οι ερασιτέχνες παραγωγοί πρέπει να το κάνουμε μόνοι μας, με οδήγησαν στην αλλαγή κλαδέματος και την αγορά ψαλιδιού με αέρα. 

Ένα καλό ψαλίδι χεριού κοστίζει από 10€ έως 20€, όχι στα φθηνά των 2-3 ευρώ γιατί δεν αντέχουν στο κλάδεμα και σε δυσκολεύουν περισσότερο. Ένα ψαλίδι με αέρα έχει μεγάλο εύρος τιμών ανάλογα με το αν δουλεύει με βενζίνη, ρεύμα πόσους ίππους είναι το μοτέρ.

Παρακάτω  δείτε ένα ψαλίδι(12€ περίπου)  και ένα μοτέρ (800€ περίπου) που χρησιμοποιώ εγώ στο κλάδεμα.                    

Ψαλίδι κλαδέματος	Μοτέρ με βενζίνη	Ψαλίδι με αέρα

         β) Πέρσι και φέτος (Αν και πιστεύω ότι είναι νωρίς , άρχισα το κλάδεμα από τις κληματαριές) κάνω το λεγόμενο κοντοκλάδι δηλαδή αφήνω τα οριζόντια κλαδιά όπως είναι (ήδη είναι χονδρά κλαδιά και δεμένα) και αφήνω σε 3-4, σε κάθε πλευρά ,περσινά στελέχη ένα μόνο κλαδί με 3 μάτια ( Το πρώτο το τυφλό και άλλα δύο). Στην σταφίδα αφήνουμε 8-10 μάτια (περίπου 20-30 cm). Επειδή μία φωτογραφία είναι σαν δέκα λέξεις, δείτε παρακάτω φωτογραφίες από το φετινό μου κλάδεμα.

Φυτό κλαδεμένο σωστά κατά την άποψη μου	Δύο στελέχη , με ένα κλαδί και τρία μάτια.	Λάθος , σε ένα στέλεχος δύο κλαδιά.
Το σωστό για να μην το παραφορτώσουμε	Περισσότερα μάτια στην σταφίδα

Άρχισα το κλάδεμα. Όπως βλέπετε εκτός από παλμέτα από το ίδιο κλίμα,σειρά παρά σειρά , έκανα και κληματαριά , αυτό αυξάνει την παραγωγή http://users.sch.gr/gsidirop/kladema.htm